Wat is oleocanthal?

Wat is oleocanthal?

Oleocanthal is een van de meest bijzondere bioactieve verbindingen in extra vierge olijfolie. Het is een natuurlijk polyfenol dat uitsluitend voorkomt in verse olijfolie van hoge kwaliteit — en het is precies de reden waarom goede olijfolie een licht pittende, bijtende sensatie achter in de keel geeft.

Naam en ontdekking

De naam oleocanthal is afgeleid van drie woorden:

  • Oleo — olijf
  • Canth — steek/prik (van het Griekse akantha)
  • Al — aldehyden (de chemische klasse)

De verbinding werd in 2005 geïdentificeerd door onderzoeker Gary Beauman en collega’s, die ontdekten dat de keelirritate sensatie bij het proeven van verse olijfolie identiek was aan de sensatie van vloeibare ibuprofen. Dit leidde tot de ontdekking dat oleocanthal dezelfde biochemische werking heeft als ibuprofen.[1]

Hoe werkt oleocanthal?

Oleocanthal remt de enzymen COX-1 en COX-2 (cyclo-oxygenase), dezelfde enzymen die worden geremd door niet-steroïde ontstekingsremmers (NSAID’s) zoals ibuprofen en aspirine. Dit maakt oleocanthal tot een krachtig natuurlijk ontstekingsremmer.[1]

Onderzoek suggereert bovendien dat oleocanthal:

  • Neurodegeneratieve processen kan vertragen (Alzheimer-onderzoek)[2]
  • Kankercellen kan aanvallen via lysosomale destabilisatie[3]
  • Bijdraagt aan de cardioprotectieve effecten van het Mediterrane dieet

Hoeveel oleocanthal zit er in olijfolie?

Type olijfolie Oleocanthal (mg/kg)
Supermarkt olijfolie (standaard) 0–50 mg/kg
Goede extra vierge olijfolie 50–200 mg/kg
Premium high-polyphenol EVOO (vroege oogst) 200–500+ mg/kg

Olijfolie met ≥250 mg/kg totale polyfenolen mag in de EU de gezondheidsclaim voeren dat het bijdraagt aan bescherming van bloedlipiden tegen oxidatieve stress (EU-verordening 432/2012).

Hoe herken je oleocanthal in olijfolie?

Neem een kleine slok kwaliteits-EVOO en wacht 30 seconden. Voel je een lichte brandende sensatie achterin je keel? Dan bevat de olie oleocanthal. Hoe sterker de prik, hoe meer oleocanthal. Bij olijfolieprofessionals heet dit het één-hoest-criterium of twee-hoest-criterium.

Veelgestelde vragen over oleocanthal

Is oleocanthal hetzelfde als ibuprofen?

Nee, oleocanthal werkt via hetzelfde mechanisme (COX-remming) maar is niet identiek aan ibuprofen. Bij dagelijks gebruik van kwaliteitsolijfolie kan de cumulatieve werking betekenisvol zijn.

Blijft oleocanthal behouden bij verhitting?

Oleocanthal is hittelabiel: bij temperaturen boven 120°C wordt het grotendeels afgebroken. Gebruik hoge-oleocanthal EVOO bij voorkeur rauw — als dressing, dipsolie of afwerking van gerechten.

Welke olijfolie bevat het meeste oleocanthal?

Vroege oogst olijfolie (Koroneiki, Picual, Coratina-variëteiten) bevat doorgaans de hoogste concentraties. Hoe groener en feller de olie, hoe meer polyfenolen waaronder oleocanthal.

Bronnen

  1. Beauman G et al. (2005). Nature Chemical Biology. Oleocanthal, a naturally occurring anti-inflammatory agent in virgin olive oil, mimics ibuprofen.
  2. Monti MC et al. (2011). Chemical Research in Toxicology. Neuroprotective effects of oleocanthal.
  3. LeGendre O et al. (2015). Molecular & Cellular Oncology. (-)-Oleocanthal rapidly and selectively induces cancer cell death.